गण्डकी गाउँपालिकाको अध्यक्षमा निर्वाचित माओवादीका दिपक तिमिल्सिनाले कांग्रेसका रानालाई १ हजार ६७१ मतान्तरले पछि पारे । ६ हजार ३२६ मत ल्याएर विजयी बनेका तिमिल्सिनासँग प्रतिस्पर्धा गरेका रानाले ४ हजार ६५५ मत मात्र प्राप्त गरे । २०७४ सालको चुनावमा २ सय ८१ मत अन्तरले माओवादीलाई हराउदै कांग्रेसका राना अध्यक्षमा निर्वाचित भएका थिए ।

गत निर्वाचनमा अजिरकोट गाउँपालिकामा ३ सय ३१ मतले माओवादी केन्द्रलाई हराएको कांग्रेस यसपटक ४ सय ९८ मतले पराजित बन्यो । ३ हजार ७८७ मत ल्याएर विजयी बनेका माओवादीका दिपक देवकाटाको प्रतिस्पर्धी कांग्रेस उम्मेदवार गोविन्द गुरुङले ३ हजार २८९ मत ल्याएर पराजित भए ।

गत निर्वाचनमा कांग्रेसले जितेको चुमनुव्री गाउँपालिकामा पनि यसपटक माओवादीले बाजि मा¥यो । गत चुनावमा ६८ मतले अध्यक्ष जितेका कांग्रेसका धन बहादुर गुरुङ यसपटक भने ३ सय १३ मतले माओवादीका निमा लामासँग पराजित बने । लामाले १ हजार ६२४ मत ल्याए भने गुरुङले १ हजार ३११ मात्र ।

पालिका मात्र होइन कांग्रेसले यसअघिको चुनावमा जितेको वडाहरु पनि यसपटक सुरक्षित गर्न सकेन । २०७४ सालको चुनावमा ४५ वडा जितेको कांग्रेस यसपटक ३७ वडामा खुम्चियो । ३० वडा जितेको माओवादीले भने ४३ वडामा जित हासिल ग¥यो । यसअघिको चुनावमा जित हासिल गरेको गोरखा नगरपालिकाका केही वडाहरु पनि कांग्रेसले यसपटक गुमाउनुप¥यो । २०७४ सालको चुनावमा जितेको वडा नम्वर ४,५,६ र ८ मा यसपटक कांग्रेस पराजित भयो । कुल १४ वडामध्ये यसपटक कांग्रेसले ६ वडामा जित हासिल ग¥यो । गत चुनावमा कांग्रेसले आठ वडा जितेको थियो ।

आन्तरिक कलहको प्रभाव
आन्तरिक कलहका कारण कांग्रेसले यसपटक अनपेक्षित हार व्यहोर्नुपरेको पार्टीका कार्यकर्ता एवं जिल्ला स्तरका नेताहरुको निष्कर्ष छ । उम्मेदवार छनोट र टिकट वितरणमा असमानता पनि चुनाव हार्नुको अर्काे कारण भएको कार्यकर्ताहरु बताउँछन् ।

‘उम्मेदवार छनोटमा पार्टी नेतृत्वको दम्भ देखियो,’ नाम नखुलाउने शर्तमा एक कार्यकर्ताले भने, ‘पहुँच र पैसाको आडमा टिकट वितरण हुदाँ यस्तो नतिजा आएको हो ।’ चुनावमा सबै संयन्त्रलाई राम्रोसँग परिचालन गर्न नसक्नु पनि पार्टीको कमजोरी रहेको उनले बताए । फितलो चुनावी रणनीति र अलोकप्रिय उम्मेदवार नै हारको प्रमुख कारण रहेको उनको भनाइ छ ।

कांग्रेसकै कार्यकर्ताबाट असहयोग भएका कारण चुनाव हारेको पार्टी सभापति नन्द प्रसाद न्यौपाने बताउँछन् । संगठनको हिसाबले मतसंख्या बढेपनि भोट क्रस भएका कारण नतिजा सकारात्मक नआएको उनको भनाइ छ ।

‘वडा र पालिकामा कांग्रेसकै साथीहरुबाट सहयोग भएन,’ उनले भने, ‘हामी बलियो भएको पालिका र वडामा पनि हार्नु भनेको भोट क्रस भएको हो भन्ने हो ।’ टिकट वितरणमा भएको असमानताका कारण चुनाव हारेको भन्ने कुरा भने उनले स्वीकार गर्न चाहेनन् ।

‘ओभर कन्फिडेन्ट’ को असर
अघिल्लो चुनावमा नौ पालिका जितेको कांग्रेस यसपटक पनि कम्तीमा सात वटा पालिकामा जित सुनिश्चित हुनेमा ढुक्क थियो । त्यही ‘ओभरकन्फिडेन्ट’ का कारण पनि चुनाव हारेको कतिपयको बिश्लेषण छ । ‘अधिकांश पालिका जित्छौं भन्ने दम्भले गठवन्धनका लागि पनि कांग्रेस लचक थिएन,’ कांग्रेसका जिल्लास्तरका एक नेता भन्छन्, ‘ओभरकन्फिडेन्ट बढी भयो, चुनावी प्रचार प्रसार अभियानमा पनि सबै संयन्त्रलाई परिचालन गर्न सकेन, त्यसको परिणाम अहिले देखियो ।’

टिकट वितरणको किचलो
गोरखा नगरपालिकाको मेयरमा कांग्रेस यसपटक पराजित हुनुमा टिकट वितरणमा भएको किचलो पनि एक प्रमुख कारण मानिएको छ । कांग्रेसको गण्डकी प्रदेश समितिले विश्वदेव श्रेष्ठलाई मेयरको टिकट दिने निर्णय गरेसँगै केही असन्तुष्ट पक्षले पार्टी कार्यालयमा ताला मात्र लगाएनन्, श्रेष्ठ माथि हातपात समेत गरे ।

केन्द्रीय सदस्य सुरेन्द्र पाण्डेको दबावमा गण्डकी प्रदेश समितिले गरेको निर्णयलाई उल्ट्याउने केन्द्रीय समितिले पन्तलाई टिकट दिलाएको जिल्लामा कांग्रेसभित्र चर्चा छ । टिकट नपाएपछि उनीहरुले देखाएको उग्र व्यवहारले कांग्रेस भित्रै तिक्तता बढ्यो । जसका कारण कांग्रेसले आफ्नो पकड रहेको नगर मात्र हारेन, वडाहरुमा पनि पराजित बन्न पुग्यो । उदाहरणका लागि कांग्रेसको पकड रहेको वडा नम्वर ६ मा स्वतन्त्र उम्मेदवार विजयी बने । अन्य पालिकाको टिकट वितरणमा पनि असमानता भएको भन्दै कार्यकर्ताहरु नै रुष्ट छन् ।

गठवन्धनको केही प्रभाव
कांग्रेसको हारमा गठवन्धनको पनि केही प्रभाव हुनसक्छ । उदाहरणका लागि गोरखा नगरपालिकाको मेयर उपमेयर र गण्डकी गाउँपालिकाको अध्यक्ष उपाध्यक्षमा माओवादी केन्द्र र जनता समाजवादीबीच तालमेल भएको थियो । पालुङटार नगरपालिकामा जसपा र एमालेबीच तालमेल भएको थियो । तर कांग्रेसले भने सबै पालिकामा कुनै दलसँग चुनावी गठवन्धन गरेको थिएन । त्यसको पनि केही प्रभाव हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ ।